Skip to Content
بازگشت به صفحه کامل

کاهش تصادفات جاده¬ای در پرتو توجه به نماز و توسعه کمی و کیفی مساجد بین¬راهی در کشور

 

کاهش تصادفات جاده­ای در پرتو توجه به نماز و توسعه کمی و کیفی مساجد بین ­راهی در کشور

الگویی اسلامی ـ ایرانی در جهت کاهش سوانح جاده­ای در ایران*

حمید گنجایش؛ محقق و پژوهشگر شبکه استانی دنا

چکیده

زمینه: انسانِ سالم و اخلاق مدار گرانبهاترین سرمایه ملی یک کشورِ در حال توسعه همچون ایران است و مهم­ترین عاملِ حیات، رشد و بالندگی این جامعه اسلامی است و روند حرکت و توسعۀ جامعه را از وضع موجود به سوی وضع مطلوب هدایت می­ کند. افزایش تصادفات رانندگی در مسیرهای برون­ شهری (8/67% از کل تصادفات کشور) به منزله یک تهدید و چالش اساسی، حفظ و نگهداری این سرمایۀ ملی را با نگرانی های فراوانی روبرو کرده است. در این راستا در کنار همۀ قوانین و مقررات اجرایی سازمانهای مسئول؛ به نظر می­ رسد، توجه به موقعیت­ یابی و ساخت و ساز مساجد و نمازخانه ­های مناسب در جاده­های ارتباطی  به عنوان ارزشمندترین سرمایه ­های دینی ـ معنوی و میراث­ به جا مانده از دین مبین اسلام با طراحی و معماری­ های کاملاً خلاقانه و فرهنگ­سازی و نهادینه کردن توجه به نماز اول وقت در جاده­های برون­ شهری  بعنوان یک راهبرد کاملاً اسلامی ـ ایرانی  بتواند در کنار دیگر متغیرهای انسانی و اجتماعی در کاهش تصادفات جاده­ای برون­ شهری مؤثر و کارآمد ظاهر شود و روح معنویت و تقید به نماز را در جاده­های کشورمان نیز نهادینه سازد.  هدف و روش: هدف این پژوهش، از یک سو ارائه مدل کاملاً علمی و کاربردی از نقش مساجد و نمازخانه ­های بین­ راهی در کاهش تصادفات جاده­ ای است و از سوی دیگر نشان دهدکه چگونه توجه به نماز اول وقت، دعا و نیایش توسط مسافران و رانندگان می­ تواند در کاهش سوانح و تصادفات رانندگی مؤثر افتد. روش پژوهش با توجه به هدف، روشی است ترکیبی از مطالعه­ کتابخانه­ ای ـ میدانی و همچنین انجام پرسشنامه و مصاحبه با مسافران و رانندگان پنج مسیر ارتباطی پرتردد برون شهری کشور.

یافته­ ها: نتایج پژوهش نشانگر رابطه مثبت و معنی­ دار بین میزان اهمیت و توجه مسافران و رانندگان به اقامه نماز در مساجد و نمازخانه­های برون­ شهری و کاهش تصادفات رانندگی دارد. بدین معنی که هر چه مسافران و رانندگان به نماز اول وقت و اقامه آن در مساجد و نمازخانه ­های بین ­راهی توجه و وقت بیشتری می­ گذارند آمار تصادفات و مشکلات ترافیکی جاده ­ها بسیار کاهش می­ یابد. همچنین یافته­ های پژوهش نشان می­ دهد بسیاری از مسافران و رانندگان از سطح کمی و کیفی نمازخانه­ ها و مساجد بین­ راهی بسیار ناراضی هستند که این امر بر میزان تقید مسافران و رانندگان به نماز تأثیر منفی می­ گذارد و در سطح فردی و اجتماعی اثرات ناسالمی را به همراه خواهد داشت که پیشنهاد می­ شود مدیران و سازمانهای مسئول بر مساجد و نمازخانه­ های بین­ راهی نظارت مؤثرتری داشته باشند.

واژگان کلیدی: ایران، تصادفات جاده­ای، مسجد، نماز.