Skip to Content
بازگشت به صفحه کامل

پوشش گیاهی استان

استان كهگيلويه و بويراحمد از نظر جغرافيايی در ناحيه ايران و تورانی و در بخش كوچكی از جنوب در ناحيه صحاری – سند واقع شده است. پوشش گياهی استان به دليل نوع آب و هوای گرمسيری و جنگلی سردسيری متنوع است. ناحيه سردسيری به علت آب فراوان ، پوشش گياهی نسبتا انبوه و متراكم دارد. در قلمرو گرمسيری پوشش گياهی اغلب تنک و نيمه انبوه است.

بر اساس عوامل كليماتيک و توپوگرافيک نواحی زير در آن قابل تشخيص هستند :

  1. ناحيه پست جنوبی با خاک های گچی – مارنی با ارتفاع زير 900 متر :

اين بخش از استان كه نواحی اطراف شهرهای گچساران ، سردشت چرام و باشت و لنده را در بر می گيرد از نظر تشكيلات زمين شناسی ادامه تشكيلات گچساران -‌ آغاجاری و ميشان است كه از شمال خوزستان و دزفول شروع شده و نهايتا در مناطق خاوری تا شمال بوشهر و جنوب كارون و شمال بندر طاهری و كنگان و بخشی از اطراف لار و اوز ادامه می يابد. مهم ترين درختان و درختچه های اين منطقه عبارتند از :

Amygdalus scoparia Ebenus stellata

Ziziphus spina- christi Ephedra foliate

Ziziphus nummularia Convolvlus leiocalycinus

Prosopis cineraria Convolvulus acanthocladus

Gumnocarpus decander Myrthus communis

Platychaete mucronifolia Nerium indicum

Astragalus(poterim) arbusculins Vitex pseudonegundo

Lyciun shawii Helianthemum lippii

Marsedenia erecta Physorrthnchus Chamaerpistrum


و از گياهان علفی آن:

Astragalus obtusifoulius Stipa capensis

Conovolvulus oxyphyllus Hyparrhenia hirta

Centaurea intricate Cymbopogon olivieri

Diptolaxis harra Echinops dichorus

Ranunclus asiaticus Erucaria hispanica

Astagalus talemansurensis Medicago spp

Erodium oxyrrhynchus Onopordon leptolepis

Phlomis bruguieri Teucrium polium

Capparis spinosa Gundelia tournefortii

Centaurea bruguieriana Plantago spp

Ferula stenocsrpa Haplophyllum tuberculatum

  1. ناحيه جنگل های بلوط گرمسيری و نيمه گرمسيری با ارتفاع حدود 900-1800 متر :

اين ناحيه يكی از وسيع ترين رويشگاه های استان است و مهم ترين گونه گياهی درختی آن Quercus brantii است كه حتی در مناطق كوهستانی كاملا صخره ای و در لابه لای شيار صخره ای نيز می رويد. اين ناحيه از نظر گياهان درختی و درختچه ای از تنوع كمی برخوردار است و در اغلب موارد زراعت گندم ديم در آن رايج است و تخريبی در آن به صورت چشم گير ديده می شود.

گياهان درختی و درختچه ای عمومی اين ناحيه عبارتند از :

Punica granatum Amygdalus scoparia

Olea europaea Amygsalus haussknechtii


Daphne oleoides Pistacia attantica

Astraglus arbusculinus Pistacia Khinjuk

Ebenus stellata Platanus orietalis

Pteropyrom aucheri Cercis siliquastrum

Wtoneater luristanica Ficus carica

Polius euphratica Acer monspessulanum


از مهم ترين گياهان اين ناحيه ارتفاعی می توان

Astagalus (poterium) arbusculins

Ebenus stellata

Hordeum bulbosum

Convolvulus schirazianus

را نام برد كه عموما به صورت پراكنده در اشكوب زيرين جنگل های بلوط ديده می شوند. ديگر گياهان علفی اين ناحيه عبارتند از :

Haussknechtia elymatica Stachys benthamiana

Morina persica Gunsrlia tournefortii

Phlomis olivieri Echinops dichorus

Phlomis olivieri Crupina crupinastrum

Astragalus campylanan Onosma trachytrichus

Astragalus campylanthus Phlomis bruguieri

Vicia variabilis Cirsium spectabilis

Euphorbia macrostegia Dorema aucheri

Consinia cylindracea Poa bulbosa


يادآوری می شود كه اگر چه اين ناحيه از نظر وسعت جغرافيايی بسيار گسترده و وسيع است ، اما تنوع گونه ای آن كم بوده و اغلب پوشش اشكوب زيرين آن از گياهان يك ساله تشكيل شده است.

  1. ناحيه جنگلی بين دو حد ارتفاعی 1800- 2500 متر

در اين جا نيز بلوط به فراوانی ديده می شود که از حدود ارتفاع 2300 متر به بالا بلوط حذف شده و ديگر درختان جنگلی جای آن را می گيرند.

از مهم ترين گياهان شاخص اين ناحيه می توان

Astragalus (campylanthus) susianus

Astragalus (Brachycalyx)adscendens

Daphne mucronata

Bromus tomentellus

را نام برد. در اينجا تنوع رويشی بيش تر شده و شايد بتوان گفت بيش ترين تعداد گونه ای استان متعلق به اين حد ارتفاعی است.

درختان و درختچه های زير در اشكوب فوقانی اين ناحيه رويشی می رويند.

Crataegus pontica Quercus brantii

Convolvulus leiocalycinus Pistacia atlantica

Pyrus syriaca Pistacia khinjuk

Pyrus glabra Acer monspessulanum

Prunus pseudoprostrata Amygdalus haussknechtii

Celtis caucasica Amyghadlus elaegnifolia

Daphne mucronata Ficus pallastii

Rosa elymatica Rahmnus pallastii

Rosa canina Rhamus pallastii

Rubus anatolicus Fhamnus persica

Juniperus excelsa Fraxinus rotundifolia

Rhamnus cornifolia Cerasus microcarpa

Ampleopsis Vitifolia Cotoneaster luristanica

Crataegus aronia

Crataegus orientalis

گياهان علفی اين ناحيه عبارتند از :

Hordeum bulbosum Prangos ferulacea

Euphorbia macrostegia Bromus tomentellus

Chaerophyllum macropodum Smyrniopsis aucheri

Arrhenatherum kotschyi Smyrnium cordifolium

Melica persica Galium orientate

Gundelia tournefortii Astraglus spp

Rheum ribes Psathyrostachys fragilis

Noaea mucronata Crucita taurica

Fritillria imperialis Opopanax persicus

Vicia varibills Onobrychis cornuta

Hypericum scabrum Acantholimon sp

Onosma macrophylla Dorema aucheri

Poa bulbosa Ferula cf. Alliacea

Hedysarum crinitum Morina persica

Geranium tuberosum Agropyrum sp

Ferulago angulata Ferula haussknechtii

Stachys benthamiana Oryzopsis molonoides

Stipa sp Phlomis olivieri

Ziziphora clinopodioes Phlomis fruticoas

Astragalus (tragacantha) spp Trigonella elliptica

Phlomis persica Acanthophyllum sp

Cousina cylindracea Tanacetum polycephalum

Cicer sp Satureja bachtiarica

Secale cereale Eryngium billardieri

Ballota aucheri Alopecurus arundinaceus

Crucianella gilanica

  1. پوشش گياهی ارتفاعات بالاتر از 2500 متر:

هر چه از ارتفاعات پايين به طرف بالا می رويم فرم رويش گياهان تغيير كرده و به حالتی در می آيند كه در برابر ناملايمات طبيعت از قبيل سرما ، يخبندان ، كوتاهی دوران زيست و اختلاف درجه حرارت مقاومت بيش تری می نمايد.

در اين جا اغلب گياهان در شكاف صخره ها ، شيار ، سنگ ها ، زير صخره ها می رويند و از نظر فرم اكولوژيك در رديف گياهان خاردار ، پشته ای ، زود بارور در آمده اند كه عبارتند از :

Tanacetum polycephalum Acantholomon flexuosum

Tanacetum parthenium Acantholimon melananthum

Rubia albicaulis Onobrychis cornuta

Arenaria persica Acantholimon loiganthum

Vceronica orientalis Acantholimon festucaceum

Draba aucheri Artemiaia persica

Asperula glomerata Artemisia haussknechtii

Plantago atrata Graellsia saxifragifolia

Potentilla sp Valeriana sisymbrifolia

Physophtychis gnapholoides Solenanthus sp

Galium orientale Arnebia euchruma

Alopecurus textilis Rhammus conifilia

Zerdana anchonioides Helichrysum psychrophyllum

Minuaetia aucheri Dionysia sp

Erigeron acer Ferula sp

Parientaria judaica Lepooum persicum

Psychrogeton chinophilus Prangos uloptera

Psychrogeton persicus Centaurea triumfetii

Psychrogeton alexeenkoi Oxytropis sp

Psychrogeton amorphoglossus Astragalus spp

Erigeon daenensis Tanacetum dumosum

Scrophularia sp Zosimia tragaiodes

Cousinia multiloba Ferulago angulata


گياهان دارويی منطقه عبارتند از :

Phlomis anisodonta Rheum ribes

Marrubium astracanicum Juniperus excelsa

سقز , بنه Pistacia atlantica

خينجوك Pistacia khinjuk

كور، علف مار Capparis spinosa

نوعی بومادران Achillea eriophora

بومادران Achillea wilhelminae

انواع بابونه Anthemis spp

هميشه بهار Calendula persica

كاسنی Cichorium intybus

خارمقدس Cnicus benedictus

Silybum marianum

بابونه گاوی Tanacetum parthenium

قدومه Alyssum spp

كيسه كشيش Capsella bursa-pastoris

ازمك Cardria draba

منداب Eruca sativa

جفت، مازوج Quercus brantii

كاه مكی Cymbopogon olivieri

Nepeta persica

Nepeta kotschyi

مريم گلی Salvia Scalera

مرزه كوهی Satureja bacthtiarica

چای كوهی Stachys lavandulifolia

مريم نخودی Teucrium polium

انواع آويشن Thymus spp

مشك طرامشك Ziziphora chlinopodiodes

كاكوتی Ziziphora tenuir

خارشتر، ترنجبين Alhagi camelurum

گز خوانسار Astraglus adsendes

ناخنك Astraglus hamous

گون پنبه ای، گون كتيرا Astraglus gossypinus

شيرين بيان Glycyrrhyza glabra

موسير Allium , hirtifolium

گل ختمی Alcea spp

پنيرك Malva sylverstris

انجير Ficus Carica

توت Morus alba

مورد Myrthus communis

اسفرزه Plantago psyllium

اسفرزه Plantago ovata

ريواس Rheum ribes

سدر- كنار Ziziphus spina-chrisiti

بادام كوهی Amygdalus scoparia

زالزالك Crataegus aronia

امرود، گلابی وحشی Pyrus glabra

شيرپنير Galium verum

مشگك Ducrosia anethifolia

بيلهر Dorema aucheri

خوشاريزه Echinophora platyloba

انگيون Ferula haussknechtii

سنبنيج Ferula persica

لعل كوهستان Oliveria decumbens

اسفند Peganum harmala

گياهان علوفه ای منطقه عبارتند از :

Agropyrum intermedium Atriplex leucoclada

Alopecurus arundinaceus Artemisia aucheri

Arrhenatherum kotschy Gundelia tournoeforitii

Bromus tomentellus Scorzonera spp

Cymbopogon olivieri Tragopogon spp

Cynodon dactylon Convolvulus Oxyphyllus

Festuca ovina Astrgalus obtusifolius

Hordeum bulbosum Astragalus managetta

Melica persica Astragalus ovina

Oryzopsis molinoides Astragalus (incani) spp

Psathrostachys fragilis Astragalus siliquous

Secale cereale Cicer spp

Lathyrus spp Hedysarum crinitum

Medicago spp Hymenocarpus circinatus

Trifolium spp Onobrychis pteleoma

Trigonella elliptica Scorpiurus muricatus

Polygonum alpestre Vicia variabilis

Gaium orientate Poterium sanguisorba

Chaerophyllum macropodum Bubleurum falcatum

Echinophora cinerea Dorema aucheri

Ferulago angulata Ferula spp

Opopanax persicus Johrenia paucijuga

Prangon ferulacea Pimpinella tragium


وسعت جنگل های استان کهگیلویه و بویر احمد تقريبا 650 هزار هكتار تحمين زده می شود كه حدود 30 درصد مساحت استان را تشكيل می دهد. از اين مساحت 250 هزار هكتار به صورت جنگل های انبوه و 400 هزار هكتار به صورت نيمه انبوه است. تنوع گياهی در جنگل ها به گونه ای است كه 80 درصد زير پوشش گونه گياهی بلوط و 20 درصد باقی مانده شامل و درختچه هايی مثل بن ، كاخنگ ، زالزالک ، ‌زبان گنجشک و تعداد درختان بلوط در هر هكتار 180 اصله و در كل مساحت 92600 هزار اصله و مقدار بذر دهی متوسط سالانه هر درخت 25 كيلوگرم است. ميوه بلوط بیش تر به مصرف تغذيه احشام و دام ها می رسد.