Skip to Content
بازگشت به صفحه کامل

نقش صنعت نفت و گاز گچساران در اقتصاد کهگيلويه و بويراحمد

هيچ فعاليتي در عرصه زندگي و جهان هستي، بدون استفاده از انرژي ميسر و امكان‌پذير نبوده و در جهان امروز، صنعت نفت عامل تعيين‌كننده اقتصادي، صنعتي ، سياسي و امنيتي محسوب مي‌شود.

در ايران ، نفت به عنوان يك منبع انرژي ، زندگي اقتصادي مردم كشور را متحول ساخته و موجب توسعه اقتصادي شده است و هدف همه جوامع ، به‌ويژه دولت‌ها ، دست‌يافتن به رشد اقتصادي بوده كه اين مهم ، تأمين رفاه جامعه را به همراه دارد.

حضور صنايع نفت و گاز در استان يك فرصت براي ايجاد توسعه پايداراست . به عبارتی می توان از این فرصت استفاده کرد و با درامدهای حاصل شده به تولید و سرمایه گذاری در تمام بخشها کمک کردو زمینه را برای توسعه پایدار فراهم نمود.تا با برنامه ریزی مناسب هر کدام نقش و سهم خود را ایفا نمایند .كارشناسان معتقدند كه شهرستان گچسارن و استان باید از جمله بزرگترین شهرهای جهان باشند و سطح رفاه اجتماعی نسبت به منابعی که وجود دارد باید در بالاترین سطح ممکن وجود داشته باشد اما متاسفانه این امر نه تنها محقق نشده بلکه روز به روز شاهد بسیاری از معضلات اجتماعی ، مشکلات اقتصادی و زیست محیطی ( از جمله اعتیاد ، فحشا ، دزدی  ، نا امنی و بی بند و باری ) در سطح منطقه هستيم .

صنعت نفت استان كهگيلويه و بويراحمد كه شاهرگ حياتي آن در شهرستان گچساران است و اين شهرستان سرزميني بسيار غني است كه  سالها است صنعت آن همچنان زنده است اما اينكه عمر اين چاه ها روزي به پايان خواهد رسيد بر كسي پوشيده نيست پس براي توسعه استان در كنار اين صنعت و صنعتي شدن نبايد فرصت ها را از دست داد.

كشف نفت در استان كهگيلويه و بويراحمد در منطقه گچساران به سال 1300 شمسي بر مي گردد به طوري كه منطقه نفت خير گچساران در سالهاي 1302 تا 1303 هجري شمسي مورد مطالعه قرار گرفت و در سال 1310 عمليات حفاري براي چندمين بار در اين منطقه آغاز شد و پس از حفر چاه هاي بسيار در لايه آسماري ، بالاخره توليد نفت از مخزن گچساران در سال 1318 هجري شمسي با فوران نفت از چاه شماره 13 آغاز شد.

شركت بهره‌برداري نفت و گاز گچساران با بيش از 400 كيلومتر طول و 150 كيلومتر عرض ، با دارا بودن چند مخزن شناخته‌شده ، يكي از مهم‌ترين شريان‌هاي نفتي كشور است.

پاكدل افزود : اين شركت داراي بيش از 700 حلقه چاه نفت و گاز در واحد بهره‌برداري نفت ، 11 ايستگاه تقويت فشار گاز، سه ايستگاه تقويت فشار گاز سه مجتمع پالايش گاز مايع ، يك سيستم توليد ، تفكيك ، تزريق و تصفيه گاز ، پنج كارخانه نمك‌زدايي و نيز يك تلبمه‌خانه عظيم پمپ نفتي و ديگر تأسيسات جنبي مهم ديگر است.

مديرعامل شركت بهره‌برداري نفت و گاز گچساران عنوان داشت : بيش از 6 هزار و 500 نيروي انساني در اين شركت مشغول به كار بوده كه با كار و تلاش شبانه‌روزي خود ، در شكوفا كردن اقتصاد كشور نقش مهمي را برعهده دارند.

پاكدل بيان داشت : گچساران با دارا بوده ذخاير عظيم نفتي ، به عنوان سرزمين طلاي سياه و قطب مهم اقتصادي كشور به‌شمار مي‌آيد.

پاكدل گفت : توان توليد روزانه اين شركت عبارت از 750 هزار بشكه نفت خام ، 11 ميليون متر مكعب گاز همراه و 21 هزار بشكه نفتا مي باشد كه ميادين مهم اين شهرستان شامل گچساران ، بي بي حكيمه ، بينك ، پازنان ، رگ سفيد ، نرگسي ، سياهمكان ، گلخاري ،‌چلينگر ، گرنگان ، خويز و رودك است.

وي گفت : روزانه حدود 50 هزار بشكه نفت به پالايشگاه شيراز ارسال شده و مابقي به پايانه صادراتي جزيره خارك ارسال مي گردد .

وي ساخت اولين دستگاه چاه‌پيماي خاورميانه توسط كاركنان شركت نفت گچساران را يكي از افتخارات اين شركت در راستاي خودكفايي ايران دانست و ابراز داشت : دستگاه چاه‌پيما در 2 نمونه و براي اولين بار در خاورميانه و شركت‌هاي خصوصي بخش صنعت نفت ، با تلاش متخصصان شركت نفت گچساران طراحي و ساخته شد.
يك صنعتگر استان معتقد است كه صنعت نفت گچساران نقش پررنگي در توسعه استان ندارد چرا كه بسياري از پروژه هاي اين استان به دليل نبود اعتبار راكد هستند .

باقري گفت : نفت گاز مي توانند به عنوان نيروي محرك در گسترش صنعت استان محسوب شود اما چون محصولات نفت و گاز گچساران به صورت خام از استان خارج مي شوند نقش چنداني در توسعه استان ندارند .

صنعت گر ديگر هم گفت : نبود صنايع پايين دست يا صنايع تبديلي در استان موجب شده تا تبديلات لازم بر روي نفت خام در خارج از استان انجام گيرد و محصولات اين تبديل با هزينه بيشتر وارد كشور يا استان شوند اين در حالي است كه مواد اوليه اين محصولات در اين شهرستان توليد مي شود .

وي اظهار داشت : صنايع مادر با بنيه اقتصادي مناسب و پيشرو در توسعه صنعتي و ايجاد ارزش افزوده نقش اساسي دارند و صنايع نفت و گاز درکهگيلويه و بويراحمد مي تواند اين نقش را با عنايت به زمينه هاي فعاليت و زنجيره وسيع صنايع مرتبط در بالا دست و پايين دست به خوبي ايفا نمايد.

صنعت گر ديگر معتقد است كه در صورت همکاري ، تعامل و هماهنگي صنايع نفت و گاز با ديگر نهادهاي اجرايي و سياست‌گذار مي تواند به عنوان بازوي دولت در توسعه صنايع کوچک و متوسط استان ايفاي نقش کند.

وي عنوان کرد : زنجيره صنعت نفت از نفت و گاز خام تا قطعات نهايي، مجموعه بزرگ و پر ارزشي را تشکيل مي دهد که به دليل مزيت هاي نسبي متعدد استان مي تواند به عنوان يکي از زمينه هاي اصلي توسعه اقتصادي کهگيلويه و بويراحمد مطرح شود ارزش افزوده بالا و اشتغال زايي مفيد و قابل توجه از مزاياي اين زنجيره است كه در صورت برنامه ريزي صحيح و موفق منجر به توسعه پايدار منطقه اي مي شود.

اين استان يکي‌از بزرگترين صاحبان ذخاير نفت و گاز کشور است و از آغاز کشف اين طلاي سياه در اعماق خاک اين استان تا کنون ميليارد ها دلار در صنعت نفت آن سرمايه گذاري شده است وميليارد ها دلار ديگر نيز بايد در دهه هاي آينده سرمايه گذاري شود كه کارشناسان و صاحب نظران اقتصادي استان معتقدند چنين درآمدهايي زمينه ايجاد صنايعي چون صنعت اکتشاف ، توليد ، پالايش و توزيع نفت و گاز را توجيه پذير مي‌نمايد.

نماينده مردم گچساران و باشت در مجلس شوراي اسلامي در مورد نقش صنايع نفت وگاز در توسعه استان گفت : اين استان و بخصوص شهرستان گچساران به لحاظ منابع زيرزميني ، نفت ، گاز يکي از مناطق مستعد کشور است ولي با اين وجود از مسير توسعه عقب افتاده و همچنان در بند محروميت گرفتار است.

سيد قدرت الله حسيني با بيان اينكه پتروشيمي گچساران ، دهدشت به دليل نبود اعتبار راكد هستند گفت : تسريع در احداث  اين پروژه ها به خصوص پتروشيمي گچساران  امري ضروري است ( اين طرح که سال 81 در کميسيون اقتصادي دولت تصويب شد همچنان راکد مانده كه اكنون حدود 300 ميليون يورو از طريق بانک توسعه صادرات در نظر گرفته شده و20 درصد سهام اين پتروشيمي بدون واسطه به مردم واگذار مي شود ).

حسيني گفت براي توسعه استان از طريق شركت نفت احداث مطالعات پالايشگاه گچساران به عنوان طرح تأثيرگذار ديگر در دست اقدام است و حدود دو هزار و 500 ميليارد تومان براي اين پروژه اعتبار مورد نياز است همچنين نيروگاه 500 مگاواتي برق از ديگر طرح هاي پيش بيني شده و در دست اجرا در استان است كه با اجراي اين طرح تحول چشمگيري در زمينه اشتغال و شكوفايي اقتصادي استان ايجاد خواهد كرد .

رییس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) ، گفت: تجهیزات و امکانات فنی کارخانه گچساران مطابق با استانداردهای روز دنیا و در نوع خود منحصر به فرد است و از این جهت بر ماشین سازی اراک برتری دارد.

احمد قلعه بانی، پارسال در آیین بهره برداری از کارخانه ساخت تجهیزات نفت ، گاز و پتروشیمی در گچساران اظهار داشت : کارخانه تجهیزات سازی گچساران قادر است بیش از 70درصد تجهیزات مورد نیاز بخش نفت ، گاز و پتروشیمی کشور را تامین و عرضه کند ، ضمن این که می تواند حجم زیادی از وظایف شرکت ماشین سازی اراک را بر عهده بگیرد . (برای احداث این کارخانه از سال 82 تاکنون ، 127میلیارد ریال اعتبار هزینه شده است. که در نوع خود در کشور کم نظیر است . ظرفیت تولید 15هزار تن انواع مخازن و اسکلت های فلزی ، آلومینیومی و فولاد ضد زنگ در سال و امکان اشتغال 650 نفر را به طور مستقیم و غیرمستقیم از ديگر مزاياي اين كارخانه است كه هم اكنون تعطيل است).

صاحبنظران حوزه نفت و صنعت مي گويند : چنين طرحي عظيم ، و طرح هاي جانبي آن ، تقاضاهاي بسياري را براي کالاها و خدمات بوجود مي آورد که عرضه آنها نيازمند يک طرح جامع و چند جانبه است و تنها با اين شرط است که توسعه صنعتي استان ، تحقق مي يابد و يک تمدن صنعتي حول نفت و گاز گچساران شکل گيرد.

راهكارهاي رسيدن به توسعه پايدار در استان :

كارشناسان معتقدند براي توسعه استان از طريق شركت نفت ارتباط بيشتر مديران اين صنعت با مديريت اجرايي استان لازم است همچنين کارشناسان دانشگاهي نيز بر ايجاد دانش هاي مرتبط با اين صنعت و گسترش و پيشرفت در آن تاکيد  دارند.

اين کارشناسان معتقدند ايجاد تعامل ميان بخش هاي مختلف صنعتي و اقتصادي ، تنها از عهده صنعت نفت به معناي حوزه شرکت هاي نفت و گاز بر نمي آيد ، بلکه فراتر از آن در همه بخش ها و در حوصله و توان دولت است.

هر چند در گزارش سعی شد اثرات صنعت نفت و گاز و پتروشیمی، در استان مورد بررسی قرار گیرد ، اما واقعیت های موجود این است که عمده ترین و اصلی ترین منبع قابل اعتماد و اتکا در توسعه اقتصادی و صنعتی منابع غنی نفت و گاز است. صنعت نفت از مرحله اکتشاف تا استخراج، حمل و نقل وفروش آن ایجاد اشتغال برای نه تنها این استان بلکه برای تمام نقاط کشور بوده است . اما می بایست این مجموعه ها نقش حمایتی خود را در توسعه پایدار و مهندسی اجتماعی در کنار تولید به خوبی بشناسند و اجرا نمایند ، تا فرصتهای بوجود آمده از دست نروند.

کمیته هایی جهت بررسی بسیاری از فرصت هایی که در زمینه های تولید غیر نفتی از دست داده ایم تشکیل شده و با بررسی موضوع راهکارهای اجرایی مناسب تدوین گردد.

برای بهداشت و مقابله با آلودگی زیست محیطی که بر اثر فرایند ها در منطقه بوجود آمده است تدبیر مناسبی اندیشیده شود تا مردم درآسایش بهتری زندگی کنند. چاره اندیشی برای این موارد پیش زمینه ای برای جذب نخبگان به منطقه و انگیزش کارکنان موجود در این صنعت می باشد. در کنار تولید نفتی زمینه سرمایه گزاری در سایر بخشها فراهم گردد. درآمد حاصل از نفت را در مسیر سرمایه گذاری های زیر بنایی، افزایش امنیت ، رشد صنایع دیگر،رشد فرهنگی و اجتماعی، آموزش و توسعه نیروی انسانی و... صرف نمایند تا زمینه برای توسعه پایدار فراهم گردد.

علاوه بر نظرات کارشناسان ، دیدگاههای مردم نیز در فعالیتهای صنعتی منطقه و اجرای برنامه ها وارد شود تا هم رضایت عمومی و هم همسویی اجتماعی به پیشرفت هر چه بهتر صنعت کمک نماید. زیرا موفقیت هر چه بیشتر پروژه های نفت ، گاز و پتروشیمی در سطح منطقه به مشارکت بهتر مردم نیاز دارد.

با کمک های مالی به آموزش و پرورش ، ساخت دانشگاه ، بیمارستان عمومی ، مراکز فنی جهت آموزش فنی بومی ها و جذب آنان در شرکتهای موجود در سطح منطقه می توان رضایت خاطر مردم را به دست آورد.