Skip to Content
بازگشت به صفحه کامل

مراقب قاتل نامرئي باشيم

همه ساله با سرد شدن هوا مهمترین عاملی که موجب نگرانی خانواده ها می‌شود حوادث ناشی از گازگرفتگی و انتشار خبرهایی بر اثر این پدیده است.

گازگرفتگی و مرگ خاموش ناشی از آن یکی از حوادث تلخی است که هر از چندگاهی در یکی از نقاط کشور رخ داده و در نتیجه وقوع آن خانواده ای داغدار شده یا آسیب جدی به آنها وارد می شود. این حادثه تلخ که می توان آن را به نوعی نتیجه بی توجهی به توصیه های ایمنی در هنگام استفاده از وسایل گاز سوز دانست در فصول سرد سال که استفاده ازوسایل گاز سوز افزایش می یابد و افراد می بایست برای گرم کردن محیط حتماً از وسایل گرمازای استاندارد استفاده کرده و پیش از بکارگیری در نظر داشته باشند که فرد متخصص آن را بازبینی و سرویس کند اما عامل اصلی گاز گرفتگی گاز مونو اکسید کربن است که این گاز به گاز قاتل معروف شده است .

آمار فوت شدگان بر اثر گازگرفتگی نشان دهنده میزان توجه کم به مسائل آموزشی و رعایت نکردن نکات ایمنی در فصل سرماست. مسمومیت با گاز منوکسیدکربن به عنوان قاتل نامرئی، کشنده ترین مسمومیت غیرعمدی درکشور محسوب می‌شود به طوری که ‌آمار و مستندات سازمان پزشكي قانوني نشان مي‌دهد سال 83 هفتصد و 13 نفر سال 84 نهصدو 3 نفر و در سال 85 نهصدو 73 نفر در سال 1386 يک هزار و 24 نفر و در سال 88 هفتصد و 69  نفر و اين رقم در سال 89 با يك و 7 دهم افزايش به 783 نفر رسيد . امسال هم با توجه به اينكه در آستانه فصل سرما قرار داريم زمستان از راه مي رسد و زنگ خطر براي مراقبت از اين قاتل به صدا در خواهد آمد كهگيلويه و بويراحمد هم از اين امر مستثني نيست .

استان كهگيلويه و بويراحمد با توجه به اينكه داراي دو بخش سردسيري و گرمسيري است شهرستان هاي كهگيلويه ، گچساران ،‌بهمئي و چرام و باشت در بخش گرمسيري استان و شهرستان هاي بويراحمد و دنا در بخش سردسيري گاهي در اواخر پاييز و در طول زمستان سرماي اين مناطق به صفر كاهش مي يابد به همين دليل امكان گازگرفتگي در مناطق سردسير استان بيش از مناطق گرمسير است همچنين طولاني بودن دوره سرماو كاهش دماي هوا از مهمترين خصوصيات بخش سردسيري استان است .

در استان كهگيلويه و بويراحمد از سال 85 تا سال 89 پانزده ( 15 ) نفر به دليل گازگرفتگي جان خود را از دست داند در سال 85 دو نفر ، در سال 86 چهار نفر ( سه زن و يك مرد ) در سال 87 بيش از 10 نفر دچار گازگرفتگي ولي خوشبختانه جان سالم به در بردند و در سال 88 هم 4 نفر 3 زن و يك مرد ، و در سال 89 هم 5 نفر مرد به دليل گازگرفتگي جان خود را از دست دادند .

اين در حالي است كه امار گازگرفتگي در استان بيش از اين است چرا عكس العمل به موقع موجب نجات جان بيش از 50 نفر شده است.

علي اصغري ساكن شهر ياسوج كه سال 85 برادرش به دليل گازگرفتگي جان خود را از دست داد گفت : اوايل بامداد روز پس از حادثه با تلفنهاي خانواده ( متوفي) تماس گرفتيم اما جواب نداد اين موجب نگراني  ما شد و سريع خود را به منزل آنها رسانديم با شكستن قفل در متوجه شديم كه كار از كار گذشته و برادرم به دليل گازگرفتگي جان خود را از دست داد وي افزود : عدم رعايت نكات ايمني مانند عدم اطلاع آنها از بسته بودن دودكش بخاري موجب شد تا اين اتفاق بيفتند .

محمد صادق حسيني از آشنايان متوفي( كه به دليل گازگرفتگي جان خود را از دست داد ) در گفتگو با خبرنگار واحد خبر گفت : كيپ بودن همه منافذ و عدم نصب دستگاه تهويه در منزل آنان كه زيربناي آن 50 متر بوده است را علت گازگرفتگي عنوان كرد .

محمد درفشيان كه پيش از گازگرفتگي همسر و دو فرزند خود از نشر منوكسيد كربن اطلاع پيدا مي كند گفت : زمستان سال گذشته تا ساعت يك بامداد بيرون از منزل بودم وقتي وارد خانه شدم ديدم همسر و دو فرزندم دچار تهوع و سرگيجه شدند سريع درب و پنجره ها را باز كردم پس از آن متوجه شدم يك پرنده در مسير عبور دودكش لانه كرده و موجب مسدود شدن مسير و برگشت گاز به داخل خانه شد .

محمد قهرماني كارشناس اداره گاز استان معتقد است : چون فضاي منازل در استان كهگيلويه و بويراحمد به صورت ويلايي است و زيربناي بيش از 130 متر است اين پديده كمتر بروز مي دهد اما در سال هاي آتي با توجه به رشد جمعيت و تحول در ساختمان سازي و روي آوردن به آپارتمان نشيني ممكن است بيشتر شاهد اتفاقاتي در اين باره باشيم . كارشناس شركت گاز استان می گوید : عمده ترین منبع تولید گاز منوکسید کربن سوختن ناقص نفت و گاز به ویژه در محیط‌ های بسته و کم اکسیژن است.

علي محبي كارشناس پزشكي با اشاره به بی رنگ ، بی بو و بی مزه بودن منوکسیدکربن می‌افزاید : میل ترکیبی این گاز با هموگلوبین خون انسان 250 برابر بیشتر از میل ترکیبی اکسیژن است.

وی افزود : استفاده از آبگرمکن یا بخاری های مستعمل یا دارای نقص فنی و بدون دودکش و وسایل حرارتی غیراستاندارد در منزل بیشترین عوامل منجر به مسمومیت با گاز منوکسیدکربن است.

مدیرکل پزشکی قانونی استان هم افزایش مرگ و میر ناشی از مسمومیت با گاز منوکسیدکربن را بیشتر در نیمه دوم سال به علت استفاده نادرست از وسایل گرمایشی می داند و می گوید : علایم مسمومیت با گاز منوکسیدکربن از جمله سردرد، تهوع ، خستگی ، گیجی ، بی‌قراری ، خواب آلودگی ، تنفس های سخت و کاهش هوشیاری است که در چنین مواقعی باید فرد مسموم را سریع به هوای آزاد رساند و به اورژانس اطلاع داد چرا که مسمومیت شدید با این گاز خطرناک و کشنده است.

غلام زاده با اشاره به در پیش بودن فصل سرما و افزایش استفاده مردم از وسایل گرمایشی ، رعایت نکات ایمنی و اطمینان از سلامت این وسایل را در زمینه کاهش هر چه بیشتر مرگ و میر ناشی از گاز گرفتگی ضروری می داند.

کارشناس اداره کل استاندارد استان هم می گوید: باید از بخاری های بدون دودکش در مکانهای کوچک و اتاق خواب ها و از اجاق خوراک پزی برای گرم کردن محیط اتاق و حمام دوری کرد و برای هر وسیله گاز سوز ، دودکش مجزا در نظر گرفت ، از باز بودن کانال دودکش مجهز به کلاهک اچ و ارتفاع حداقل 80 سانتیمتری کلاهک از لوله یقین حاصل کرد .

مهندس محمدي تجهیز بخاری های دودکش دار به حسگرهای کاهش اکسیژن و حرارتی ، پرهیز از استفاده دودکش های آلومینیومی به علت انعطاف پذیری و قرار ندادن دودکش وسایل گازسوز درون سطل آب را از دیگر نکات ایمنی در مقابله با پدیده گازگرفتگی می داند.

سایر عواملی که به انتشار این گاز در محیط منجر می شود، عبارتند از: عدم تهویه درست و مناسب محیط، تخلیه ایمن گازهای مضر و جایگزینی هوای تازه، نقص فنی در وسایل گرمازا و نیم سوز بودن زغال چوب، نقص فنی در شبکه تهویه (لوله کشی آبگرمکن ها، بخاری ها و شومینه ها و.‎..‎) از دیگر عوامل انتشار گاز CO در محیط است.
از طرفی استفاده از بخاری های بدون دودکش به هیچ وجه از تولید گاز مونوکسید کربن جلوگیری نمی کند. بنابراین قبل از راه اندازی وسایل گرمایشی، از سلامت مسیر دودکش ساختمان و بدون ترک و نشتی بودن آن اطمینان حاصل نموده و از اتصال مناسب و صحیح لوله بخاری و آبگرمکن به دودکش دیواری اطمینان حاصل نمایید. 
توجه به این نکته ضروری است که آموزش صحیح از طریق رسانه‌های گروهی ، تولید و پخش برنامه‌های آموزشی در مورد ایمنی ، نحوه درست استفاده از وسایل گازسوز و هشدارهای کارشناسان می‌تواند به آگاهی خانواده ها و پیشگیری از این گونه حوادث کمک کند.