Skip to Content
بازگشت به صفحه کامل

ضرورت يكپارچه سازي اراضي كشاورزي در كهگيلويه و بويراحمد

افزايش راندمان توليد محصولات كشاورزي در كهگيلويه و بويراحمد نيازمند يكپارچه سازي اراضي كشاورزي است .

كهگيلويه و بويراحمد با شانزده هزار و دويست و شصت و چهار كيلومتر مربع وسعت و داشتن هشت ميليارد و پانصد هزار مترمكعب روان آب، از استان هاي پر آب محسوب مي شود به نحوي كه با داشتن يك درصد خاك كشور ده درصد منابع آب كشور را دارد و قطب مهمي براي توسعه كشاورزي است، اگر چه بافت كوهستاني و قطعات كوچك اراضي فعاليت در اين بخش را با برخي چالش ها و هزينه ها مواجه كرده است. از بين رفتــن زميــن هاي كشاورزي، كاهش آب دهي قنوات، كاهش منابع آب زيرزميني تنها بخشي از مشكلات خشكسالي هاي چند سال اخير در اين استان بود كه بارندگي هاي اخير سبب پر شدن منابع آبي استان و جان گرفتن دوباره زمين هاي كشاورزي شد اما در اين بين يكي از مشكلاتي كه موجب كاهش راندمان در بخش زراعت و باغباني در استان مي شود خرد بودن اراضي يا همان خرده مالكي است .

كارشناسان با بيان اينكه خرد بودن قطعات اراضي كشاورزي موجب مي شود تا راندمان توليد نسبت به اراضي كلان كمتر باشد معتقدند: یکی از مسائل مهمّی که در دهه های اخیر فرا راه کشاورزی ایران و به تبع آن كهگيلويه و بويراحمدقرار داشته شکل پراکندگی و تعدد قطعات زمین ها بوده است چرا كه پراکندگی قطعات و کوچکی آن یکی از دشواریها و موانع اصلی در راه افزایش تولید و نهایتا توسعه کشاورزی است ، کوچک بودن واحدهای تولید کشاورزی و پراکندگی آنها تنگناهایی چون تجهیز و آماده سازی بستر تولید، انجام امور زیربنایی و استفاده از ماشین آلات، بالا بردن کمی و کیفی محصولات و افزایش راندمان در زمینه های مختلف را ايجاد كرده است .

ابوذر محمدي كارشناس ارشد باغباني مي گويد: كشت يكپارچه یکی از ضرورتهای توسعه کشاورزی استان بوده تا بتوان از این طریق با کاهش هزینه و میزان ضایعات محصول اقتصاد کشاورزی استان را پویاتر کرد.

كارشناش ارشد اب منطقه اي استان و مدير عامل پيشين اين سازمان همچنين يكي از مشكلات بخش كشاورزي استان را خرد بودن اراضي عنوان مي كند و مي گويد: كوچك بودن قطعات زمين هاي كشاورزي باعث كاهش راندمان توليد شده و يكپارچه سازي آنها همگام با اجراي طرح هاي تامين باعث افزايش توليد ملي خواهد شد.

آرش مصلح افزود: براساس سرشماري هفتادو پنج درصد سرانه زمين بهره برداران كشاورزي زير پنج هكتار و هشتادوپنج درصد زير ده هكتار است، در حالي كه اين ميزان نيز در چند قطعه پراكنده است. وي با بيان اين كه بافت كوهستاني كهگيلويه و بويراحمد كوچك بودن و پراكندگي قطعات زمين هاي كشاورزي را تشديد كرده،گفت : اين در حالي است كه ابعاد فني و شرايط بهره برداري از زمين در فرايند توليد نقش و جايگاه ويژه اي دارد.

مسئله خردشدن اراضي كشاورزي و پراكنده بودن قطعات زمين در دشت هاي كهگيلويه و بويراحمد تاثير سوء فراواني در سطح مكانيزاسيون، الگوي كشت و بهره وري داشته است. مصلح با بيان اين كه مشكلات ناشي از فراهم نبودن بهره وري مطلوب از خردشدن اراضي كشاورزي در شبكه هاي آبياري و زهكشي بيشتر نمود پيدا مي كند، گفت: دراجراي شبكه هاي شهرستان چرام، دشت روم ، چيتاب و رودبال در بويراحمد و نيز شبكه جديد تحت فشار خيرآباد و ليشتر در گچساران اين مشكل به وضوح ديده مي شود چرا كه اين دشتها از ديد ناظران وسيع هستند اما وقتي خوب دقت كنيم مي بينيم كه چندين هزار هكتار و سهم هر كاربر كمتر از ده هكتار و گاهي هم به يك هكتار مي رسد.

آقاي درخشي فعال بخش کشاورزي با اشاره به اهميت نقش کشاورزان در اجراي طرح‌هاي يکپارچه سازي اراضي گفت: مشارکت کشاورزان در اجراي طرح يکپارچه سازي اراضي عامل اصلي موفقيت در اين طرح است.

وي با اشاره به اينكه زمين يکي از مهمترين عوامل موثر در توليد بخش کشاورزي است که توجه به يکپارچه سازي آن سبب مديريت مناسب منابع توليدي مي‌شود گفت: وجود واحدهاي خرده مالکي مانعي براي مکانيزاسيون کشاوزي است و وجود واحدهاي خرده مالکي به دليل عدم استفاده موثر از ماشين آلات کشاورزي سبب کاهش عوامل توليد شده و اين مهم بهره وري و بازدهي توليد در بخش کشاورزي را محدود مي کند.

درخشي با بيان اينكه بالا بردن آگاهي کشاورزان در خصوص يکپارچه سازي اراضي سبب سازماندهي توليد در واحد سطح مي‌شود که به کمک آن مي‌توان مکانيزاسيون را وارد کشاورزي کرد گفت: از ديد کشاورزان يکپارچه سازي  اراضي هزينه زيادي را مي‌طلبد که مي‌توان اين اقدام را با اجراي عمليات زيربنايي و با اعطاي تسهيلات مالي و اعتباري دولت به سرانجام رساند.

آقاي دانشي كه صاحب كمتر از ده هكتار زمين در صحراي دهدشت غربي است مي گويد: برخي مالكان اين منطقه كمتر از يك هكتار سهم دارند و كه يا اين مقدار را اجاره مي دهند يا هم به دليل اين كه ارزش سرمايه گذاري ندارند لم يزرع مي ماند .

آقاي درفشي ميگويد: زمين هاي پدري ما در منطقه كلاچو بيشتر از 30 هكتار بوده اما وقتي كه بين ورثه ها تقسيم شد سهم ما به كمتر از يك هكتار هم رسيد و ارزش سرمايه گذاري در بخش كشاورزي ( باغداري و زراعت ) را ندارد چرا كه هزينه هاي خود را هم تأمين نمي كنند تا چه برسد به امرار معاش.

ديگر مالكان زمين هاي كشاورزي ساير دشت هاي مستعد كشاورزي استان هم عنوان كردند : دولت تنها در صورتي در اين دشت ها سرمايه گذاري مي كند كه اولا وسعت زيادي داشته باشند ثانيا خروجي توليد مناسبي داشته باشند مانند دشت خير آباد و ليشتر در گچساران كه دولت تا كنون حدود 4 هزار هكتار از اين اراضي را زير كشت برد .

كارشناسان شركت آب منطقه اي استان معتقدند: استفاده از فناوري هاي روز شبكه هاي جديد آبياري مدرن در مرحله طراحي و اجرا به دليل خردشدن زمين هاي كشاورزي عملاً در بسياري از مناطق با مشكل مواجه است و يا امكانپذير نيست.

معاون فني طرح توسعه امور آب استان به افزايش برخي هزينه ها در فرايند استفاده از زمين هاي كشاورزي با قطعات كوچك اشاره كرد و گفت: بالارفتن ضرورت استفاده از نيروي كار، عدم جذب سرمايه گذار ، هزينه بر بودن ، از جمله مشكلات قطعات كوچك اراضي است .

مهندس علي داوودي به اجراي برخي طرح هاي بزرگ تامين آب نظير طرح تامين آب دشت غربي دهدشت، دشت ليشتر و ديگر سدهاي در حال ساخت استان اشاره كرد و گفت: براي بهره وري مطلوب از منابع آب و خاك و اقتصادي ترشدن فعاليت هاي كشاورزان بايد طرح يكپارچه سازي اراضي همگام با طراحي و اجراي طرح هاي تامين آب براي بهره وري بموقع اجرا شود.

اين كارشناس بر ضرورت تعامل،همكاري و برنامه ريزي هدفمند وبيش از پيش آب منطقه اي و جهاد كشاورزي در بخش طرح هاي تامين آب ومقوله يكپارچه سازي اراضي تاكيد كرد و ادامه داد: طرح تامين آب دشت غربي دهدشت با پنج هزار هكتار از سد كوثر گچساران، سد مخزني تنگ سرخ با شش هزار هكتار در بويراحمد، سد سرپري، ايلي آباد و سعادت آباد با دو هزار هكتاردر كهگيلويه و بهمئي ، سد شيو باشت با 11هزار هكتار در استان در حال اجرا است اما براي اينكه بهره وري بيشتري و چشمگيرتري در اين زمينه داشته باشيم بايد به يكپارچه سازي اراضي روي آوريم .