Skip to Content
بازگشت به صفحه کامل

سريال تمام نشدني آتش سوزي جنگلها در پايتخت طبيعت كشور

و مراتع دو منطقه دره گرمو دلی بجک در شهرستان بويراحمد طعمه حریق شدند تا باز هم زخمی بر قامت استوار دنا کشیده شود.

اگر چه پرسنل خستگی ناپذیر حفاظت منابع طبیعی استان و مردم طبیعت دوست این مناطق بازهم با دستان خالی آتش را مهار کردند و تا خسارت کمتری به منابع طبیعی این مناطق وارد شود اما باید پرسید تراژدی آتش سوزی جنگل های دنا تا کی ادامه دارد.

كهگيلويه و بويراحمد با مساحت 16 هزار 264 هزار کيلومتر مربع (يك درصد خاك ايران) در بخش مرکزي کوههاي زاگرس در بستر سلسله جبال زاگرس واقع شده و با استانهاي فارس ، اصفهان ، چهارمحال و بختياري ، خوزستان و بوشهر همجوار است.

جنگلهای این استان با پراکندگی تقريبا يكسان زیبایی چشم نواز و شگفت انگیزی از طبیعت استان و گنجینه ای با ارزش از گونه های گیاهی دارویی – صنعتی و خوراکی را به خود اختصاص داده است.

به گزارش منابع طبيعي كهگيلويه و بويراحمد داراي 997 هزار و 100 هكتار جنگل با گونه هاي درختي متفاوت است همچنين با 724  هزار و 300 هكتار مرتع يكي از غني ترين مراتع كشور به لحاظ تنوع گونه هاي گياهي است.

غالب پوشش جنگلی استان ( 80 درصد) را بلوط ایرانی تشكيل مي دهد و گونه هایی نظير بنه ، کیکم ، كلخنگ ، زالزالک ، ارژن ، بادام وحشی ، صنوبر ، انجیر ، گردو و افرا هم باقیمانده(20 درصد ) پوشش جنگلی استان را تشکیل می دهند كه از نظر تراكم به سه تیپ پوشش انبوه ، نیمه انبوه ، و تنک تقسیم می شوند.

به گفته مدير كل منابع طبيعي90 ميليون اصله درخت در كهگيلويه‌ و بويراحمد وجود دارد كه 82 ميليون اصله آن را درختان بلوط تشكيل مي‌دهند.

جنگل هاي استان کهگيلويه و بويراحمد هشت درصد سهم جنگل هاي کشور و 20 درصد از جنگل هاي حوزه زاگرس را به خود اختصاص مي دهند بر اين اساس سرانه جنگل در دنيا هشت دهم ، در ايران دو دهم و در اين استان 1/7 دهم هکتار است که مي توان گفت سرانه جنگل در کهگيلويه و بويراحمد 8/5 برابر کشور و 2/1 برابر دنيا است  ، ارزش اقتصادي منابع طبيعي استان شامل جنگل و مرتع 362 ميليارد تومان در سال است.

به گفته خانم كتايون حجتي كارشناس محيط زيست استان ، جذب 68 تن گرد و غبار و ذرات معلق در هوا توسط هر هکتار جنگل ، توليد 60 درصد اکسيژن ، جلوگيري از بياباني شدن عرصه ها و بروز سيلاب ، توليد آب و محافظت از خاک ، جلوگيري از طغيان و گسترش آفات در مزارع و باغات ، تعديل آب و هوا ، تنوع اكولوژي جانوري و گياهي و ايجاد يك اكوسيستم پايدار از جمله نتايج زيست محيطي جنگل و مرتع  در استان كهگيلويه و بويراحمد است.

مدير كل منابع طبيعي استان گفت :60 درصد نياز روزانه استان وابسته به جنگل‌ها و مراتع است و براي حفاظت از هر 10 هزار هكتار منابع به يك نيروي متخصص و كارآمد نياز است.

كريم تباشير افزود : اين در حالي است كه نيروهاي حفاظتي اين استان در حال حاضر 200 نفرند و به ازاي هر 30 هزار هكتار جنگل يك قرقبان به كار گماشته شده در صورتي كه بر اساس معيار‌هاي جهاني بايد به ازاي هر 5 تا 7 ‌هزار هكتار جنگل يك محيط‌بان وجود داشته باشد و اين در حالي است كه در استان كهگيلويه و بويراحمد تنها 70 قرقبان وجود دارد . آنچه در اين بين حائز اهمیت است روند رو به زوال جنگل های استان در سال های اخیر بوده است.

از جمله عواملي كه روند تخريب جنگل هاي استان را تسريع مي كند :

پروژه هاي راهسازي در استان ، خطوط انتقال گاز و برق( قطع 3 هزار 357 هزار اصله درخت جهت انتقال خط لوله گاز جنوب به شمال در چند روز اخير توجه خبرگزاري هاي داخلي را به خود معطوف كرد ) ، سودجویی از تبدیل جنگل به اراضی کشاورزی ، قطع درختان برای مصرف سوخت و چرای بی رویه دام (در سطح استان 2 ميليون 689 هزار و 911 واحد دامي وجود دارد كه 25 درصد دام سنگين و 75 درصد دام سبك تشكيل مي دهد) موجب شده که سطح جنگل هاي اين استان سال به سال کاهش يابد.

يکي از مهم ترين معضلات پيش روي مديريت مراتع و جنگل ها در كهگيلويه و بويراحمد ايجاد آتش سوزي هايي است که ساليانه خسارات زيست محيطي و اقتصادي بالايي را به استان وارد مي کند.

در پنج سال اخیر پنج هزار هکتار از جنگل ها و مراتع استان کهگیلویه و بویراحمد در آتش سوخت تا اكران سریال آتش سوزی و حريق جنگل های دنا در کهگیلویه و بویراحمد گويا تمام شدني نباشد!!!

آتش سوزی جنگل های کهگیلویه و بویراحمد سریالی است که هر ساله در اواسط بهار آغاز می شود و تا پاییز ادامه دارد و حاصل آن مرگ تدریجی جنگل های دنا به عنوان غنی ترین جنگل های حوزه زاگرس است.

بلوط های هزار ساله ای که اینک نه تنها در این گرمای سوزان تابستان از ترس سوختن در شعله های بی توجهی به خود می لرزند بلکه خشکسالی ، فعالیت های غیرکارشناسي توسعه ای ، گرد و غبار و آفتی به نام سوسک چوبخوار بلوط نیز هر روز تن آنها را می لرزاند.

فرمانده یگان حفاظت از منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد گفت : از ابتدای امسال تاکنون 21 مورد آتش سوزی در جنگل های این استان به وقوع پیوسته که بیش از 69 هکتار از جنگل ها و مراتع را طعمه حریق کرده اين در حالي است كه در مدت مشابه سال گذشته در بیش از 70 مورد آتش سوزی بیش از 300 هکتار از جنگل ها و مراتع استان در آتش سوخت و بر این اساس تعداد و میزان آتش سوزی های امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است.

سرهنگ دین پرور بیشترین علل آتش سوزی در جنگل های این استان را بی توجهی گردشگران ، شکارچیان ، معتادان و چوپانان عنوان کرد.

به گفته وي در پنج سال گذشته بیش از 600 مورد آتش سوزی در جنگل های استان و بيشتر در شهرستان های بویراحمد ، دنا و مناطق اطراف شهر یاسوج رخ داد كه در آن پنج هزار و 171 هکتار از جنگل ها و مراتع کهگیلویه و بویراحمد طعمه حریق شدند.

نمونه هاي از آتش سوزي هاي (آتش سوزي پارسال در پارك آبشار ياسوج ، وسعت آتش سوزي حدود هزار و 500 هكتار ، منطقه چنارستان شهرستان بويراحمد به وسعت حدود50 هكتار ، منطقه گوهركان باشت به وسعت حدود 50 هكتار ، بخش پاتاوه حدود 10هكتار ، بخش چيتاب شهرستان دنا حدود10 هكتار ) و يك سال نيم پيش نيز حدود 60 هكتار از جنگل هاي تولگهي از توابع شهرستان كهگيلويه نيز در آتش سوخت .

صفرپور مدير كل پيشين منابع طبيعي استان در خصوص علل آتش سوزي هاي چند ماه گذشته گفت : عده اي با هدف سودجويي و تبديل اراضي جنگلي به اراضي زراعي ، اقدام به ايجاد حريق در جنگل ها مي كنند که دراين خصوص افرادي شناسايي و پس از تحقيقات اوليه به مراجع قضايي معرفي ‌شدند برخي آتش سوزي هاي موجود در جنگل هاي استان هم حکایت از عدم توجه و در برخی موارد سهل انگاري برخي ‌از افراد بومي و غيربومي دارد.

عمق این فاجعه (مرگ جنگلها ) وقتی روشن می‌شود که به این گفته سازمان جهانی (فائو ) که اعلام کرده است هر منطقه ای که کمتر از 25 درصد مساحت آن فضای سبز باشد وضعیت بحرانی دارد توجه كنيم.

كرم الله سياهپور كارشناس منابع طبيعي استان گفت :بي احتياطي شكارچيان و گردشگران ، معتادان و كساني كه از محصولات طبيعي جنگل ها قصد استفاده دارند مهم ترين عوامل شيوع آتش سوزي هاي اخير در جنگل هاي استان بوده كه البته دور از دسترس بودن مناطق دچار حادثه و وزش باد در ارتفاعات دامنه آتش را بيشتر و كار اطفاي به موقع حريق را براي ماموران مشكل مي كند.

مسئول يگان حفاظت از جنگل هاي کهگيلويه و بويراحمد گفت : يگان حفاظت اين استان از ابتدايي ترين امکانات اطفاي حريق محروم است و هيچ گونه ابزار و امکاناتي در اين خصوص ندارد و پرسنل حفاظت از جنگل هاي استان با شاخ و برگ درختان اقدام به مهار و اطفاي حريق مي کنند.

احمد دين پرور افزود : نيروهاي ما حتي از امکانات ابتدايي ايمني شخصي شامل لباس ، کلاه ، کفش و دستکش مخصوص جهت اطفاي حريق محرومند و بر اين اساس گاهي مواقع خود دچار سوختگي مي شوند و يا لباسهاي شخصي آنها آسيب مي بيند از جمله در سال گذشته و در جريان مهار آتش سوزي جنگل هاي کوه گوهر در باشت ، دو تن از پرسنل از کوه پرت شدند و شديدا آسيب ديدند و حتي چند نفر از پرسنل در جريان اطفاي حريق دچار عقرب زدگي شدند.

وي گفت : تعداد نيروهاي يگان حفاظت از جنگل هاي استان 45 نفر است که به هيچ وجه جوابگوي عمليات هاي گسترده نيست كه به هنگام وقوع آتش سوزي جنگل ها و مراتع از پرسنل ستادي ، نيروهاي مردمي و بسيج و ساير دستگاه ها استفاده مي کنيم.

اما آيا اطفاي حريق در منابع طبيعي جزء وظايف سازمان آتش نشاني است؟

عباس اميريان مدير عامل آتش نشاني استان در اين خصوص گفت : از نظر قانوني و طبق اساسنامه ، اطفاي حريق در محدوده شهر جزء وظايف اين سازمان است اما به اين دليل که احساس مي کنيم جنگل سرمايه ملي است و بايد از نابودي اين سرمايه جلوگيري کنيم ، پس از اطلاع ، نيروهاي ما فورا به محل حادثه اعزام مي شوند.

اميريان افزود : اطفاي حريق در جنگل ها به نيروهاي آموزش ديده و دستگاه ها و وسايل مخصوصي نياز دارد که در اين استان موجود نيست و در دنيا بخش زيادي از اطفاي حريق جنگل ها از طريق هوا و با هليکوپتر و هواپيما انجام مي شود.

راهكارهاي جلوگيري از آتش سوزي و زوال جنگلها :

كرم الله سياه پور كارشناس منابع طبيعي مي گويد : اطلاع رساني عمومي از فوائد درختان و جنگل توسط كارشناسان در رسانه ملي ، شناسايي متخلفين و برخورد قاطع با آنها ، تجهيز منابع طبيعي و يگان هاي امدادي به وسايل مدرن ازجمله هلي كوپتر ، آموزش هاي فني و جسماني به نيروهايي كه جهت امداد جنگل استفاده مي شوند ، شناسايي مكان هايي كه بيشترين آتش سوزي در آنها رخ مي دهد و استفاده از مأموران بيشتر در اين مناطق ، همكاري بيشتر منابع طبيعي استان با سازمانهاي امدادي مانند آتش نشاني و مشاركت مردم از جمله راهكارهاي جلوگيري از آتش سوزي و يا دامنه دار شدن آتش در جنگل ها است.

اخيرا دولت اقدام به طرح هاي مناسبي براي صیانت از جنگل های زاگرس در سطح 300 هزار هکتار با مشارکت مردم و اقدامات بازدارنده و تشویقی كرده است.

از جمله استفاده از تسهیلات بانکی برای تشویق روستائيان به حذف دام سبک و ایجاد گاوداریهای کوچک، گازدار كردن بيشتر روستاهاي استان كه در مناطق عشایر نشین و جنگلي قرار دارند.

اميد است با اقداماتی از این قبیل در آینده شاهد كاهش تخریب جنگل ها و مراتع در كهگيلويه و بوير احمد باشیم.