Skip to Content
بازگشت به صفحه کامل

سايه تهديد حاشيه نشيني در پايتخت طبيعت

مهاجرتهای بی رویه از روستاها و سایر شهرستانهای استان به یاسوج و رشد حاشیه نشینی آینده شهر یاسوج را تهدید می کند.

شهر ياسوج در 1870 متري از سطح دريا در كنار رودخانه بشار در دامنه هاي زاگرس و قله دنا واقع شده است اين شهر در 4 سو به كوهستان هاي پوشيده از درخت بلوط ختم مي شود و اين موجب شده تا اين شهر از منظره زيبايي برخوردار شود .

عبور رودخانه بشار از اين شهر ، ابشارهاي زيبا در نزديكي اين شهر ، چشمه هاي زيبا و شيرين و فاصله 40 كيلومتري از شهر توريستي سي سخت موجب شده تا گردشگران واهالي منطقه اين شهر را به پايتخت طبيعت ايران بشناسند .

وجود تپه باستانی تل خسرو مربوط به دوره کیانیان، کشف قبرستانی باستانی متعلق به پنج هزار سال پیش در اطراف این شهر و همچنین وجود محوطه باستانی محمود آباد در شمال شرقی یاسوج و اسامی باستانی مناطقی در این شهر همچون بازرنگ، مزدک، تل زال و... حکایت از پیوند این شهر با تاریخ باستان دارد.

استان کهگيلويه وبوير احمد در گذشته اي نه چندان دور جزء يکي از دهستان هاي استان فارس بوده است. تا دوم تيرماه 1342 شمسي شهرستان بويراحمد و دنا قسمتي از استان فارس بوده كه به دنبال شورش ايل بوير احمد در دوم تير ماه 1342 منطقه کهگيلويه وبوير احمد طبق تصويب مجلس شوراي ملي وقت از استان هاي فارس و خوزستان جدا و به يک فرمانداري کل تبديل شد و شهر ياسوج که تا آن زمان جمعيت زير يك هزار نفر داشت به عنوان مرکز آن شناخته شد. در نهايت در اسفند 1352 فرمانداري کل کهگيلويه و بوير احمد به يک استان تبديل شد (سازمان مديريت و برنامه ريزي استان 1385).

اين شهر در سال 1344 فقط دارای یک خیابان اصلی بود، امروزه از گسترش و توسعه زیادی برخوردار شده به طوری که تاکنون بالغ بر  18 کیلومتر مربع وسعت یافته‌ است.

درحال حاضر شهر یاسوج که تا 20 سال پیش هیچکدام از ملاک های یک شهر و مرکز استان را نداشته، به صورت غیر قابل تصوری درحال رشد فیزیکی و جمعیتی است و كارشناسان معتقدند اگر وضع به همین منوال باشد؛ در آینده ای نزدیک یاسوج جزء20 شهر اول ایران از نظر جمعیتی خواهد بود.

فتحي كارشناس جامعه شناسي مي گويد : مهاجرت بدون برنامه روستايي به شهرياسوج موجب بروز تنگناهاي مختلف و مسايل پيچيده‏ي شهري در زمينه تأمين خدمات، كالاها و مسكن و در نتيجه به هم خوردن موازنه عرضه و تقاضا مي‏شود كه يكي از دلايل تورم در اين شهر هم همين است .

وي افزود : هم اکنون در شهر ياسوج  با مردمانی مواجه هستیم که  هویتی روستا- شهری دارند افراد و خانواده ها بدون تفکر و برنامه ریزی و هدف خاصی مبدا و روستاهای خود را بدلایل مختلف ترک کرده و در جسجوی آرامش و آسایش گمشده خود را به هیاهوی شهرها می سپارند و در نتیجه چنین فرایند غلط و بدون هدف و برنامه ای هم مبدا و هم مقصد گرفتار مصائب ویرانگر و لطمات جبران ناپذیری می گردند.

اگرچه یکی از مهمترین دلایل این توسعه، مرکزیت اداری و سیاسی این شهر است اما به نظر می رسد شهر یاسوج به شدت در حال رشد سرطان گونه ای است که در آینده ای نزدیک سلامت شهروندان و طبیعت بکر آن را به خطر می اندازد.

خليلي معاون اجتماعي نيروي انتظامي هم گفت : حاشيه نشيني موجب ناهنجاري هاي از جمله احساس نا امنی ، اعتیاد، ولگردی، تکدی گری و سرقت مي شود .

وي افزود : موضوع حاشیه نشینی یکی از معضلات شهری در ياسوج است اینکه جرایم در مناطق حاشیه ای اين شهر بسیار بیشتر از سایر مناطق است شكي نيست و اگر اين روند كنترل نشود حاشيه نشيني مشکلات اجتماعی موجود در اين شهر را تشدید کرده و آنها را گسترده تر می سازد.

شهردار ياسوج هم شهر ياسوج را مهاجر پذير ترين شهر اعلام كرد و گفت : مهاجرت بي رويه روستائيان به اين شهر همچنان ادامه دارد و علت اين مهاجرت را و رشد بي رويه مهاجرت از روستاها آن هم به سبب عدم وجود امكانات در روستاها اعلام كرد.

نگين تاجي يكي از دلايل ساكن شدن مهاجران در حاشيه شهر را ارزان بودن زمين هاي روستاهاي اقماري اطراف اين شهر اعلام كرد و گفت : این باعث می شود این روستاها بزرگ و کم کم به شهر متصل شوند.

شهردار یاسوج تصریح کرد: رشد و توسعه غیرکارشناسی حاشیه شهر هزینه های زیادی را بر شهرداری تحمیل می کند که این نهاد قادر به خدمات رسانی به این نقاط نیست چرا كه افزایش حاشیه نشینی منجر به بروز مشکلات اجتماعی، فرهنگی و خدماتی نیز شده است و این مسئله هر روز حادتر می شود.

معاون شهرسازی شهرداری یاسوج در این خصوص گفت : ساخت و سازهای غیرمجاز در حاشیه شهر یاسوج را همچون غده ای سرطانی دانست که کم کم شهر را فلج می کند.

خلیلی گفت: متاسفانه به غیر از ساخت و سازهای غیرمجازی که توسط مهاجرین انجام می شود، برخی تعاونی های مسکن ادارات استان اقدام به خرید زمین و ساخت و ساز غیر مجاز در اراضی کشاورزی اطراف شهر یاسوج کرده اند.

فتحي جامعه شناس مي گويد : مهاجرت بي رويه موجب تغيير بافت جمعيتي ، كند و تعطيل شدن چرخه توليد در روستاها ، حذف سنتها و اداب رسوم محلي و فرهنگي ، افزايش مشاغل كاذب ، بيكاري و فقر در منطقه مهاجر پذير ، افزايش آسيب هاي اجتماعي و ... مي شود .

يك كارشناس هم بدون اشاره به نام خود مي گويد : بيشتري آمار بزهكاري در شهر ياسوج مربوط به حاشيه نشين هاست كه مهاجران در آن سكني گزيدند .

وي گفت: همچنین فرد مهاجر در گذار از زندگی روستایی به شهری، از یک طرف اصالت و ارزشهای جامعه روستایی خود را فراموش می کند و از طرفی هنوز با فرهنگ شهرنشینی بیگانه است و در این سردرگمی ممکن است به دام آسیبهای اجتماعی بیفتد.

این کارشناس فرهنگی حمایت از کار و تولید در روستاها را ضروری عنوان کرد و گفت: باید با اهرم های تشویقی جلوی رشد مهاجرت به شهرها به خصوص به شهر یاسوج گرفته شود.

وی بیان داشت: علاوه بر مهاجرت بیش از حد روستائیان به شهر یاسوج، متاسفانه طی سالهای گذشته شاهد رشد روزافزون انتقال کارمندان دولت از شهرها و بخشهای دیگر استان به شهر یاسوج نیز بوده ایم که خلاء وجود این کارمندان بومی در شهرهای کوچک، خدمات رسانی دولت به مردم شهرهای کوچک و بخشها را با مشکل مواجه می کند.

این کارشناس فرهنگی و اجتماعی، ممنوعیت انتقال نیروهای دولتی به مرکز استان، ایجاد امکانات عمرانی، رفاهی و اشتغال برای روستاییان، نظارت بر ساخت وسازهای غیرقانونی در حاشیه شهرها و اعمال جرایم سنگین برای خاطیان را از دیگر راهکارهای پیشگیری از روند روبه رشد مهاجرت به شهر یاسوج عنوان کرد.